“Als iemand Merlot bestelt, ben ik weg. Ik drink geen f**** Merlot!” zei de wijngeobsedeerde Miles Raymond uit de film Sideways, een film die sinds 2004 de neergang van Merlot in de VS inluidde. Het “Sideways‑effect” verspreidde zich verder over de hele wereld; sommigen geloven dat het sindsdien een negatieve impact heeft gehad op de reputatie van Merlot, maar is dat echt zo?

Van de jaren zeventig tot de jaren tachtig was Merlot in feite een van de populairste wijnen ter wereld. Door de enorme vraag op de markt waren telers erop gebrand zoveel mogelijk Merlot‑druiven aan te planten, en sommige wijnstokken werden zelfs gekweekt op ongeschikte bodems en in ongeschikte klimaten. Het resultaat was dat druiven van slechte kwaliteit flessen wijn van slechte kwaliteit opleverden, wat uiteindelijk de reputatie van Merlot schaadde.
Gelukkig voor ons allemaal maakt Merlot tegenwoordig een comeback. Wijnmakers hebben de groeiomgeving, het wijngaardbeheer en de wijnmaaktechnieken opnieuw onder de loep genomen om intense maar complexe, fruitgedreven Merlot‑wijnen met uiteenlopende stijlen te produceren.

Het klimaat

Merlot‑druiven kunnen enorme smaakverschillen vertonen, afhankelijk van het type klimaat waarin ze worden geteeld. Een warm en zonnig klimaat met veel zonlicht is ideaal voor de productie van Merlot‑wijnen van hoge kwaliteit; daarin zijn rijpe, rijke mondgevoelens te vinden met complexe aroma’s en smaken van rode kers en pruim. Koude omstandigheden daarentegen maken het de Merlot moeilijk om te groeien. In plaats daarvan krijg je een bitter en onprettig wrang mondgevoel met meer kruidachtige aroma’s, veroorzaakt door onrijpe tannines.

Blend of 100% cépage

Meester‑wijnmakers bepalen met hun ervaring en uitstekende kennis van microklimaten en bodemtypes in een specifieke wijnregio welke stijl wijn zij willen maken. Druiven van verschillende percelen in de wijngaard kunnen aanzienlijk van elkaar verschillen door temperatuurschommelingen en voedingsstoffen in de bodem. Een blendstijl komt veel voor op de markt, omdat deze de consistentie van de wijn in evenwicht brengt door gebruik te maken van verschillende rode druiven, zoals Cabernet Sauvignon; bovendien verhoogt deze stijl de complexiteit van aroma’s en smaken, waardoor de wijn aantrekkelijker wordt. Tegelijkertijd zijn sommige wijnen, zoals de legendarische Pétrus uit Pomerol en Masseto uit Bolgheri, gemaakt van 100% Merlot, omdat hun wijnmakers er voldoende vertrouwen in hebben om hun meesterwerk uitsluitend met Merlot te creëren en trots het unieke karakter van een specifiek wijngaardperceel, oogstjaar en druivenras willen tonen.

Belangrijkste regio’s

Frankrijk is het thuisland van Merlot, vooral beroemd om de rechteroever van Bordeaux, zoals Pomerol en Saint‑Émilion; blenden en rijping op eikenhout zijn er tradities en typische wijnstijlen. In sommige jaargangen is er echter meer neerslag en luchtvochtigheid. Als koper is het belangrijk rekening te houden met jaargangvariatie bij het kiezen van Merlot uit Bordeaux.

In Italië wordt Merlot vaak geblend met veel Italiaanse druivenrassen om de zuurgraad te verhogen en het mondgevoel ronder en zijdezachter te maken. Merlot is een van de meest gebruikte druiven in blends met traditionele Italiaanse rassen, zoals Sangiovese in Toscane.

Merlot uit de VS heeft een rijper fruitkarakter, dat een zoete sensatie geeft met aroma’s en smaken van pruim, kers en braam. Dankzij het lange rijpingsseizoen met beperkte neerslag kan de wijn ook een bloemig karakter hebben dat doet denken aan viooltjes. In warmere regio’s zoals Napa Valley en de staat Washington is Merlot zacht en weelderig. Het alcoholgehalte is meestal hoger met een hoge fruitconcentratie, en de wijnen rijpen in zowel nieuwe als gebruikte eikenhouten vaten voor een complexere smaak.