Wat is en primeur en hoe is het door de jaren heen veranderd?

En primeur, ofwel “wijnfutures”, is een traditionele jaarlijkse campagne die door Bordeaux‑producenten wordt georganiseerd om hun wijnen van de oogst van het voorgaande jaar te verkopen aan négociants (Franse wijnhandelaren). De campagne vindt meestal in april plaats, wanneer wijnproducenten négociants, internationale handelaren en media uitnodigen om samen te komen en te proeven van de nog niet afgewerkte wijnen die het volledige rijpingsproces nog moeten doorlopen. De professionals gebruiken hun ervaring en expertise om het volledige potentieel van de uiteindelijke wijn in te schatten.

Wanneer de fysieke campagne ten einde loopt, maken de producenten de prijzen voor de en primeur‑wijnen bekend, vaak net na de publicatie van de belangrijkste beoordelingscijfers van critici. Prijzen worden vaak in “tranches” vrijgegeven – de eerste tranche komt meestal met de laagste prijs en een beperkte allocatie, bedoeld om de producenten te helpen “het water te testen”. Voor topjaren kunnen er wel 4 tranches zijn. Nadat zij de prijs‑ en allocatie‑informatie van alle tranches hebben ontvangen, berekenen négociants en internationale handelaren de totale kosten en de grootte van hun allocatie en stellen zij aanbiedingen op voor hun respectieve cliënten.

Het en primeur‑systeem gaat duizenden jaren terug. Het huidige Bordeaux‑model kreeg echter pas echt vaart na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Bordeaux was illiquide en door oorlog getroffen; wijnproducenten hadden cash nodig om hun bedrijfsvoering te financieren. Handelaren maakten handig gebruik van deze situatie om voorkeurtarieven te bedingen en wijnen bij producenten veilig te stellen. Sindsdien is de wereld veranderd – de toegenomen welvaart betekent dat producenten niet langer op en primeur aangewezen zijn als bron van directe liquiditeit, terwijl aan de andere kant de wereldwijde vraag naar top‑Bordeaux het aanbod overstijgt.

Halverwege de jaren 2000 veranderde het en primeur‑systeem van vorm. Ooit een efficiënt en vrijwel gegarandeerd middel om kwaliteits‑Bordeaux tegen betaalbare prijzen te kopen, is en primeur geëvolueerd naar een complex, door luxe geïnspireerd netwerk waarin toonaangevende producenten topprijzen voor hun wijnen vragen. Sommigen verstevigen de vraag bij die prijzen nog verder door het aanbod te beperken en hun bibliotheek met oudere jaargangen uit te breiden. In meer dan 60 jaar tijd heeft de wereld een duidelijke machtsverschuiving gezien van wijnhandelaren naar producenten als het gaat om de dynamiek van de en primeur‑campagne. Om het nog wat complexer te maken zijn de meeste gevestigde négociants ook château‑eigenaren. Bordeaux presenteert de wereld een intrigerend samenspel van commerciële slagkracht en wijnbouwkundige excellentie.

De beste manier om deze wereldberoemde wijnregio en haar en primeur‑systeem te doorgronden? Kwaliteit, kwaliteit, kwaliteit. Uiteindelijk is het de topkwaliteit van de wijn die de tand des tijds kan doorstaan.

Hoe is de kwaliteit en de omvang van de opbrengst van jaargang 2020?

De opbrengst van jaargang 2020 behoort tot de drie laagste opbrengsten van dit decennium. De andere twee jaargangen met een kleine oogst zijn het door hagel getroffen 2013 en het door vorst getroffen 2017. De lagere opbrengst van 2020 is het gevolg van hitte. Algemene observaties wijzen erop dat de Left Bank in Bordeaux een veel kleinere oogst heeft. Qua kwaliteit is 2020 een wijnmakersjaargang – de kwaliteit is heterogeen en vraagt kopers om elke appellatie afzonderlijk grondig te bestuderen. Over het geheel genomen wordt 2020 beschouwd als een vroege jaargang – droge witte wijnen en Merlots, die eerder zijn geoogst, presteren over het algemeen beter dan Cabernets.

Droge witte wijnen:

Uitstekend. Ondanks de bijna‑droogte in juli behouden de meeste witte wijnen een verfrissende zuurgraad en hebben zij de juiste balans tussen concentratie en alcohol.

Merlot:

Uitzonderlijk. De eerder rijpende Merlots profiteerden van ideale oogstomstandigheden en bereikten optimale rijpheid.

Cabernet Sauvignon:

Zeer goed, met enkele variabelen. De oogst van Cabernet Sauvignon vond eind september plaats onder koele, natte omstandigheden. Over het geheel genomen zorgde de bijna‑droogte in juli voor geconcentreerde aroma’s en smaken. De allerlaatste percelen die werden geoogst, vereisen arbeidsintensieve sorteerinspanningen om het deel van de oogst te verwijderen dat niet optimaal kon rijpen.

Sauternes:

Goed – afhankelijk van het oogstmoment. De ontwikkeling van Botrytis cinerea werd bemoeilijkt door het droge weer begin september en de regen eind september. De omstandigheden verbeterden half oktober, wat degenen beloonde die hadden gewacht tot zij volledig door botrytis aangetaste bessen konden oogsten die gelukkig niet waren getroffen door de regen eind september en de storm begin oktober.

Van dichtbij bekeken: het groeiseizoen van jaargang 2020

In een notendop: jaargang 2020 kende een milde winter, een nat voorjaar, een uitzonderlijk droge, hete zomer en een vroege herfst – de regen bracht meeldruk en de zomerhitte vormde een uitdaging voor jongere stokken. 2020 wordt beschouwd als een vroeg jaar, met vroege knopbreuk, bloei en véraison. De algemene wijnstijl is, zoals Château de Fieuzal het verwoordt, dat jaargang 2020 “helderheid, elegantie en verfijning” in de wijnen levert.

Vroege knopbreuk, geringe vorstschade, enige meeldruk

Jaargang 2020 begon vroeg, omdat de milde winter eind maart een vroege knopbreuk inluidde, ruwweg twee tot drie weken eerder dan gebruikelijk. Vorst veroorzaakte wel enige schade, maar was niet zo’n groot probleem als in 2017 en 2021. Een vrij nat voorjaar zorgde voor meeldruk en zware regenval in april en de eerste helft van mei stimuleerde de vegetatieve groei, die uiteindelijk werd afgeremd door een verrassend koele, onstuimige juni. Dit leidde tot meeldauwproblemen in bepaalde wijngaarden in Bordeaux, waar de opbrengsten op dat moment al aanzienlijk werden teruggebracht.

Bijna‑droogte in juli brengt waterstress voor jongere stokken en uiteenlopende véraison‑momenten

Een uitzonderlijk hete en droge juli hielp de situatie om te buigen; de droge, bijna‑droogte‑achtige omstandigheden hielden aan tot half augustus. Jongere stokken vertoonden tekenen van waterstress, wat resulteerde in ongelijke véraison; oudere stokken deden het echter veel beter, omdat zij profiteerden van het water dat in de eerdere natte maanden in de bodem was opgeslagen. De regen die half september viel, vergrootte de variabiliteit in de oogst van Cabernet Sauvignon en bezegelde het lot dat 2020 een beter jaar maakt voor Right Bank‑wijnen op basis van Merlot.

Zonneschijn:

Over het algemeen een zonnige jaargang, vooral in cruciale maanden als juli, augustus en september. Mei, juni en oktober bleven onder het gemiddelde, wat extra variatie toevoegde aan bloei en véraison.

Neerslag:

Een relatief natte jaargang, vooral in de maanden maart tot en met juni en in oktober. Vochtige omstandigheden van knopbreuk tot bloei zorgen voor meeldruk, maar verlichten tegelijk de waterstress voor volwassen stokken tijdens de droge juli. Aanzienlijke regenval in oktober vormt een oogstuitdaging voor Sauternes‑producenten.

Temperatuur:

In 2020 waren de nachten in januari en februari bijna twee keer zo warm als gemiddeld. De milde winter met kleinere temperatuurverschillen tussen dag en nacht bracht de knopbreuk naar voren en luidde een vroege jaargang in. Aanhoudend zeer warme dagen in juli en augustus stimuleerden de rijping, die gedeeltelijk werd vertraagd door de bijna‑droogte in juli. Koelere nachten in juli en augustus hielpen bij het behoud van de zuurgraad.

Wat gaat de prijzen van jaargang 2020 en primeur beïnvloeden?

Veelbelovende kwaliteit en lage opbrengst zullen de prijzen waarschijnlijk opdrijven

De kwaliteit van jaargang 2020 is vergelijkbaar met die van bejubelde jaren als 2016, 2018 en 2019. Hoewel wijnproducenten ongetwijfeld werden geconfronteerd met de uitdagingen van een nat voorjaar, een extreem droge, hete juli en voor sommigen oogstregens, helpen technologische vooruitgang, wijnbouwkundige vaardigheid en voor de topchâteaux zeer strenge sorteertechnieken om de uitdagingen van Moeder Natuur het hoofd te bieden. De uiteindelijke opbrengst van Bordeaux 2020 bedraagt 4,4 miljoen hectoliter, 10% minder dan 2019. Het behoort ook tot de laagste opbrengsten tussen 2010 en 2020. Het verminderde aanbod zal de prijzen waarschijnlijk opdrijven.

Aprilvorst 2021 zet producenten onder druk om de en primeur‑prijzen van 2020 te verhogen

De recente vorst begin april 2021 in de belangrijkste Europese wijnregio’s heeft voor de meeste spelers in de en primeur‑markt financiële druk toegevoegd (mogelijk met uitzondering van de absolute top, cash‑rijke producenten). De vroege aprilvorst van 2021 trof 80% van de Franse wijnregio’s, inclusief Bordeaux, met een geschatte totale landbouwschade van € 3 mld volgens de Franse boerenbond FNSEA. Ongeacht de verdere omstandigheden van de oogst 2021 staat nu vast dat 2021 een sterk verminderde opbrengst zal kennen als gevolg van de vorst in april 2021. Zal de voorjaarsvorst van 2021 de en primeur‑prijzen van jaargang 2020 beïnvloeden? Het antwoord is zeer waarschijnlijk ja. Terugkijkend heeft de vorst van 2017 in Bordeaux ook een impact gehad op de en primeur‑prijzen van jaargang 2016.

Een positiever vooruitzicht voor de wereldeconomie

Hoewel COVID‑19 nog geen tekenen van afname vertoont, gaat de wereld als geheel nu met minder onzekerheid om dan vorig jaar. De impact van de Brexit op de koers van het Britse pond heeft zich min of meer uitgekristalliseerd – als men terugkijkt naar de GBP:HKD‑wisselkoers sinds Brexit op 31 januari 2020, dan ziet men dat het pond, behalve een dip midden maart, zijn waarde grotendeels heeft weten te behouden en sinds september 2020 zelfs geleidelijk is gestegen.

In maart 2021 werd een nieuwe opschorting van 4 maanden aangekondigd van de 25% invoerheffingen op Franse, Duitse en Spaanse wijnen die door de Amerikaanse regering waren opgelegd. Niemand weet hoe de tariefsituatie zal zijn wanneer de wijnen van jaargang 2020 in 2022 klaar zijn om naar de VS te worden verscheept, maar de en primeur‑campagne zelf kan in ieder geval worden gevoerd met een groter enthousiasme onder Amerikaanse kopers. Ook in Azië zijn sinds 2021 robuustere financiële markten te zien, wat wijst op op zijn minst voorzichtige tekenen van herstel uit het dal van 2020.

Beoordelingscijfers van critici zullen een rol spelen gezien de heterogene kwaliteit van jaargang 2020

Hier is een lijst met invloedrijke Bordeaux‑critici om te volgen: internationaal zijn dat Wine Advocate (Lisa Perrotti‑Brown), Antonio Galloni en Neal Martin. Jancis Robinson en Decanter (Jane Anson) hebben een sterke positie op de Britse markt, terwijl James Suckling een groeiende invloed heeft in Azië. Voor een heterogene jaargang als 2020 kunnen critici een cruciale rol spelen bij het vergroten van het inzicht van consumenten in wat ze kunnen verwachten, wat de aangename verrassingen en verborgen parels zijn en soms waar de teleurstellingen liggen. De en primeur‑campagne van 2020 is nu het tweede jaar op rij dat de campagne grotendeels virtueel wordt gehouden. Niet ideaal, zo vinden de meeste producenten nog steeds – het versturen van monsters over de hele wereld brengt immers complexe logistiek en douaneformaliteiten met zich mee. Bovendien worden producenten zo de kans ontnomen om de staat van de monsters te controleren op het moment dat ze geproefd worden.

Een opmerkelijk aspect van twee opeenvolgende virtuele en primeur‑campagnes is dat zij de toegankelijkheid en transparantie van de campagne voor de eindconsument vergroten. Bronnen zoals videocommentaar van producenten, live‑verslaggeving via sociale media en berichten van critici, evenals een speciaal platform als Vintage by UGCB dat rijk is aan multimediale inhoud over de en primeur‑campagne, zijn ruim beschikbaar. Dit alles helpt om de aandacht voor de handel in en primeur te vergroten.

En primeur‑prijzen jaargang 2020 – zullen ze stijgen, stabiel blijven of dalen?

Dit alles mondt uit in de algemene verwachting dat de prijzen in euro’s met ongeveer 10–20% zullen stijgen.

Hoewel sommige châteaux, zoals Angélus en Tertre Roteboeuf, hebben aangegeven hun prijzen niet te zullen verhogen. Voor middelgrote Bordeaux‑producenten is de druk om de prijzen te verhogen waarschijnlijk veel directer voelbaar, aangezien zij dat moeten doen om de financiële druk van de voorjaarsvorst in april 2021 op te vangen. Voor de top‑Bordeaux kunnen, gezien de heterogene kwaliteit van jaargang 2020, de beoordelingscijfers van critici een sleutelrol spelen bij het bepalen van het tempo van de campagne. Uniform hoge scores van belangrijke critici, in combinatie met concurrerende prijzen, zullen waarschijnlijk een volledige uitverkoop garanderen – een perfect voorbeeld uit de campagne van vorig jaar is Pontet‑Canet 2020, dat 100% van zijn en primeur‑aanbod in de eerste tranche à € 58 binnen 3 uur uitverkocht! Al met al hangt er een sfeer van voorzichtige geestdrift. Tegelijk is het de wijnproducenten en professionele verkopers duidelijk dat wijnen van recente jaargangen ruim beschikbaar zijn met korting ten opzichte van hun oorspronkelijke en primeur‑uitgifteprijzen.

En primeur‑strategie jaargang 2020: Let goed op de cijfers en proefnotities van critici om snel een beeld te krijgen van de kwaliteit en prestaties van individuele wijnen, en vergelijk de en primeur‑prijzen van dezelfde wijn in de afgelopen jaargangen om in te schatten of de prijsstelling van dit jaar redelijk is.

Wat is er beschikbaar en selectie van topcijfers van critici

Bronnen:
Drinks Business
Decanter UK Magazine
Institut des Sciences de la Vigne et du Vin, Université de Bordeaux