Tegenwoordig hebben we allemaal een beetje extra zoetheid nodig om de dingen wat op te vrolijken. Team WWX is een groot voorstander van perfect uitgebalanceerde, expressieve, complexe wijnen met een mix van rijpe steenvruchten, tropisch fruit en honingachtige tonen. Vandaag belichten we een van de meest gerenommeerde stijlen edelrot-zoete wijn ter wereld: Sauternes.

De magie van Sauternes vindt plaats wanneer in de herfst de nevels rond de oogsttijd binnenrollen. Dan kleurt de hele wereld goud. Dan laat Moeder Natuur ons haar interpretatie van romantiek zien. Dan toont Moeder Natuur haar onnavolgbare alchemistische vaardigheden. Gelegen in het zuidwestelijke deel van Bordeaux, maakt de unieke geografie van Sauternes het mogelijk dat deze regio een van de grootste edelrot-zoete wijnen ter wereld produceert. Sémillon, Sauvignon Blanc en Muscadelle zijn de drie belangrijkste rassen die in deze regio zijn aangeplant. Met een oppervlakte van ongeveer 2.000 hectare kan de regio Sauternes verder worden onderverdeeld in vijf gemeenten, waarvan er vier (Sauternes, Bommes, Fargues en Preignac) op de oostelijke oever van de rivier de Ciron liggen; alleen Barsac vormt de uitzondering.

Van alle gemeenten van Sauternes is Barsac de enige binnen de appellation Sauternes waar producenten naar eigen goeddunken kunnen kiezen om hun wijnen als Barsac te etiketteren, zonder vermelding van Sauternes. Deze regeling erkent Barsac om zijn uitstekende wijnkwaliteit en sluit tegelijkertijd goed aan bij de onderscheidende stijl die zoete Barsac-wijnen laten zien in vergelijking met andere gemeenten. Barsac levert doorgaans slankere, frissere, elegantere en wendbare edelrot-zoete wijnen, terwijl Sauternes zich in het algemeen presenteert als weelderig, krachtig, rijk en geconcentreerd. De belangrijkste oorzaak van deze stilistische verschillen zijn de uiteenlopende bodemprofielen. Hoewel beide op een ondergrond van kalksteen liggen, bestaat de toplaag in Barsac uit een mix van zand en rode en bruine klei, terwijl die van Sauternes een mix is van zand en grof grind. Qua reliëf kent Sauternes meer hoogteverschillen dan Barsac, en juist in de hoger gelegen delen op de kam van de lage heuvels van Sauternes vindt men de meest etherische, complexe en intense versies van edelrot-zoete wijnen uit deze regio.

In de herfst ontmoeten het warmere water van de rivier de Ciron en de rivier de Garonne het koelere land, waardoor de regio wordt bedekt met een deken van nachtelijke en vroege ochtendmist; deze lost uiteindelijk op wanneer de zon opkomt en het land overdag opwarmt. Bovendien garandeert het doorgaans koudere water van de rivier de Ciron de vorming van mist wanneer deze de warmere rivier de Garonne ontmoet. Deze afwisselende komst en verdwijning van vochtigheid bevordert de ontwikkeling van botrytis cinerea, een gunstige schimmel die kleine gaatjes in de druivenschil maakt, waardoor water uit het druivenvlees kan verdampen en uiteindelijk de suiker- en smaakconcentratie toeneemt. Daarnaast introduceert botrytis cinerea ook unieke aroma’s, die in wijn het meest worden herkend als honingachtige en wilde champignonachtige tonen.

Sauternes genoot in het verleden een veel hogere vraag en populariteit – en dan hebben we het over ongeveer honderd jaar geleden. Liefdevol aangeduid als “vloeibaar goud” onder royalty en adel, wisten deze edelrot-zoete wijnen uit Bordeaux prijzen te vragen die twee- tot zelfs driemaal hoger lagen dan die van First Growth-clarets!

Hoewel er veel aandacht is besteed aan clarets die onder de Classificatie van 1855 vallen, is het vermeldenswaard dat dezelfde classificatie ook is opgesteld voor edelrot-zoete wijnen. De classificatie van 1855 voor de zoete wijnen van Bordeaux deelde 21 domeinen in over 3 niveaus. Château d’Yquem werd eruit gelicht als het enige domein dat waardig werd geacht om als de beste van allemaal te worden beschouwd. Het was de enige ontvanger van de categorie “Premier Cru Supérieur” (First Growth Superior). In 1855 slaagden slechts vier clarets erin om als First Growth te worden geclassificeerd, terwijl in Sauternes in totaal negen domeinen tot First Growth werden gekroond. In de loop der jaren zijn sommige domeinen gefuseerd, opgesplitst of verdwenen, waardoor het totale aantal geclassificeerde domeinen veranderde tot de huidige 24.

Bekijk de volledige lijst van geclassificeerde domeinen in Sauternes:

Premier Cru Supérieur | First Growth Superior

Chateau d’Yquem

Premier Crus Classés | First Growths

Chateau Guiraud
Clos Haut-Peyraguey
Chateau La Tour Blanche
Chateau Coutet
Chateau Lafaurie-Peyraguey
Chateau Climens
Chateau de Rayne Vigneau
Chateau Suduiraut
Chateau Sigalas Rabaud
Chateau Rieussec
Chateau Rabaud-Promis

Deuxièmes Crus Classés | Second Growths

Chateau d’Arche
Chateau Suau
Chateau Filhot
Chateau Broustet
Chateau Lamothe Guignard
Chateau Caillou
Chateau de Myrat
Chateau Nairac
Chateau Doisy-Vedrines
Chateau de Malle
Chateau Doisy-Daene
Chateau Romer

Het maken van Sauternes

Het productieproces van Sauternes is een van de meest arbeidsintensieve in de wijnwereld. Bij de beste clarets plannen wijngaardbeheerders de oogst per perceel om een optimale fenolische rijpheid te garanderen – en plukkers krijgen de opdracht om tros voor tros met de hand te oogsten. Voor de oogst van Sauternes zijn uiterst vaardige plukkers nodig die meerdere keren de wijngaard in gaan en besje voor besje plukken, omdat zij binnen elke tros uitsluitend volledig door edelrot aangetaste bessen mogen oogsten. Château d’Yquem laat weten dat er gemiddeld zes keer (in het Frans, tries) per jaargang nodig zijn. Van één wijnstok kan doorgaans een fles top-Bordeauxclaret worden gemaakt; terwijl de opbrengst van één wijnstok voor Sauternes slechts genoeg kan zijn voor een glas wijn. Het arbeidsintensieve en hooggespecialiseerde karakter van het maken van Sauternes wordt beloond met de ongelooflijke complexiteit en het grote bewaarpotentieel van deze wijnen.