Eerder deze week stelden we Rüdesheim in Duitsland voor als een van onze favoriete kerstmarkten om te bezoeken, vooral voor Riesling‑liefhebbers – omdat het stadje ook bekendstaat om enkele van de meest langlevende, traditionele, halfdroge tot weelderige Duitse Rieslings. Rijd je vanaf Rüdesheim zuidwaarts naar de regio Baden in Duitsland en vervolgens zo’n 30 minuten westwaarts, dan kom je uit in de Elzas. Voor ons is dit de beste plek in Frankrijk om Joyeux Noël door te brengen.

Straatsburg: de oudste kerstmarkt van Frankrijk en van heel Europa

De Elzas is de thuisbasis van de oudste kerstmarkten van Frankrijk en van heel Europa. In de regionale hoofdstad Straatsburg werd de eerste kerstmarkt al in 1570 gehouden in het hart van de oude binnenstad van Straatsburg. Voor wijnliefhebbers is een uitstap naar het hart van de Elzasser wijnstreek een must: daar vind je kleinschaligere maar even charmante kerstmarkten in Riquewihr en Colmar. Kerstmarkten zijn in feite traditionele vaste waarden in de steden en dorpen van de Elzas – als je je reis in Straatsburg start en helemaal doorrijdt tot Mulhouse, kom je onderweg al gauw een dozijn kerstmarkten tegen.

De historische oude binnenstad van Colmar tijdens Kerstmis

Hoewel Straatsburg vooral geroemd wordt om zijn historische betekenis, heeft de kerstmarkt van Colmar in de loop der jaren de positie verworven van de op één na meest bezochte kerstmarkt in de regio, en dat allemaal dankzij de goed bewaard gebleven, door Duitsland en Frankrijk beïnvloede architectuur van het stadje. Met sneeuw bedekte, kleurrijke vakwerkhuizen, fonkelende lichtjes boven de kringelende stoom uit koperen ketels met warme glühwein – zo komt Kerstmis op levendige en hartverwarmende wijze tot leven.

Vin Chaud, de essentiële kerstdrank

Het hoeft geen betoog dat de Elzas ieder jaar tijdens de kerstperiode veel bezoekers aantrekt, allemaal aangetrokken door de magische, haast buitenaardse sfeer die de Elzasser kerstmarkten creëren. De betoverende uren beginnen rond 16.00 uur, wanneer de zon begint onder te gaan. In de winter kun je rekenen op een vroege intrede van de avond, rond 16.30 tot 17.00 uur. De verkleuring van de hemel bekijken terwijl je op een stukje peperkoek knabbelt of een warm glas vin chaud drinkt, is een uitstekend idee. Binnen een half uur zie je met eigen ogen hoe een kerstmarkt eruitziet zoals op een ansichtkaart.

Kerstmarkt in Kaysersberg, nabij Riquewihr

Wat drink je in een streek die bekendstaat om zijn aromatische witte wijnen?

De Elzas staat al lang bekend om zijn grote bodemdiversiteit. Het Vogezengebergte en de Rijn vormen samen de superieure, op het zuiden gerichte hellingen met uiteenlopende bodemtypes in de regio. Verweerd roze zandsteen, leisteen, graniet, kalksteen, klei, grind, krijt en löss vormen het lappendeken van bodems die je in de Elzas aantreft. Verschillende combinaties en dominante bodemsoorten zorgen voor uiteenlopende aromaprofielen, texturen en zuurindrukken in wijnen die voornamelijk gemaakt worden van de vier edele druivenrassen: Riesling, Pinot Gris, Gewurztraminer en Muscat.

De Elzas en zijn vele bodemtypes

Hoe kan ik stijl en kwaliteit van Elzasser wijnen afleiden door alleen het etiket te lezen?

In het algemeen kun je letten op de aanduiding Alsace tegenover Alsace Grand Cru om een basisidee te krijgen van de kwaliteit van de wijngaard en dus van de druiven en de uiteindelijke wijn. Wie goed vertrouwd is met Elzasser wijnen, weet al lang dat de uiteindelijke kwaliteitsgarantie ligt bij de vaardigheden van de producent en de specifieke, individuele wijngaard binnen het als Grand Cru erkende gebied. Aan Alsace Grand Cru wordt vaak het verwijt gemaakt dat de benaming een vrij groot gebied beslaat en daardoor niet altijd een consequent superieure kwaliteit aanduidt. Sommige toonaangevende producenten kiezen er daarom voor om specifieke individuele wijngaarden te benadrukken in plaats van de volledige Grand Cru‑benaming. Het kennen van deze beroemde enkelvoudige wijngaarden helpt je aanzienlijk om de beste wijnen van de regio te identificeren.

Het onderscheid tussen Vendanges Tardives (late oogst) en Sélection de Grains Nobles (selectie van edelrotbessen)

Kennis van de kenmerken van de druivenrassen en van de ligging van de beste individuele wijngaarden helpt je om wijnen te selecteren om te proeven. Tot slot voorkomt inzicht in de termen “Vendanges Tardives” en “Sélection de Grains Nobles” onaangename verrassingen. Ben je op zoek naar droge wijnen, blijf dan weg van flessen met bovenstaande vermeldingen op het etiket. Wanneer je Vendanges Tardives op het etiket ziet staan, betekent dit in essentie dat de wijn is gemaakt van druiven uit een “late oogst”. Dat kan zowel een droge als een zoete wijn opleveren. Het alcoholgehalte kan een aanwijzing zijn, maar biedt geen garantie voor de stijl, omdat de Elzas perfect in staat is om halfdroge tot zoete wijn te produceren met 14% alcohol. Sélection de Grains Nobles, vaak afgekort als SGN, is een zeker teken dat de wijn rijk en weelderig zoet is. Dat zijn enkele van de kroonjuwelen van de regio.